Postpartum, het 4e trimester
En in mijn persoonlijke optiek, de meest onderbelichte en onbesproken trimester, that’s why I want to talk about this.
Want als ik zelf een ding heb geleerd, is dat ik me kan voorstellen dat iedere pasgeboren moeder een postnatale despressie of angst ontwikkelt, tenzij je open bent over wat je mee maakt, een omgeving hebt die er niet over judged en je de ruimte voelt om ook zelf als moeder te landen. Niet alleen na de wereld prestatie die je hebt geleverd, maar ook in je relatie, in je familie, met je baby. Alles is veranderd.
De grootste hormoondrop
Het begrip vierde trimester verwijst naar de eerste ongeveer 12 weken postpartum: een overgangsperiode waarin zowel ouder als baby zich aanpassen aan het leven buiten de zwangerschap. Want in korte tijd verandert niet alleen je lichaam en hormoonhuishouding, maar ook slaap, herstel, relaties en je identiteit zijn even ‘kwijt’. Wat maakt dat je je even verloren kan voelen, which is totally normal. Niet iedereen ervaart direct een roze (of blauwe) wolk. Persoonlijk had ik bij alles een ‘wtf, is dit’, ook bij de geboorte hahaha.
Tijdens de zwangerschap zijn hormonen oestrogeen en progesterion extreem hoog, maar zodra je baby en de placenta zijn geboren, dalen die abrupt. Een opbouw van maar liefst maanden, crasht binnen enkele uren of dagen. Dit is de grootste hormonale verandering die een mens kan meemaken (!)
Een wirwar aan emoties
Door de gedropte oestrogeen en progesteron kan je prikkelbaarder zijn, huilbuien of stemmingswisselingen hebben, last hebben van nachtzweten (wat écht een andere geur heeft dan normaal!), vermoeidheid, het gevoel dat je watten in je hoofd hebt en een droge huid.
Daarbij is je lichaam ingesteld op borstvoeding, dit betekent dat je prolactine stijgt wat de melkproductie stimuleert, je emotioneler of slomer kan laten voelen en over het algemeen de eisprong (en dus de menstruatie) onderdrukt. Overigens is borstvoeding niet ‘zomaar’ iets wat je opbouwt, maar ook hier een hele emotionele lading achter kan zitten. Hier zal ik nog een aparte masterclass over schrijven.
Je hele lichaam stemt zich eigenlijk af op jouw kleintje, door het huid-op-huid contact, knuffelen en voeding komt er het ‘knuffel-hormoon’, oxytocine vrij. Deze speelt een belangrijke rol bij de hechting, maar kan er ook voor zorgen dat je iets emotioneler bent dan dat je misschien van jezelf gewend bent.
Tegelijkertijd ben je nu constant alerter en gefocust op je baby, hij of zij is letterlijk afhankelijk van jou/jullie. Moeder Natuur heeft dit zo geregeld, dat de cortisol en adrenaline hoger is in deze periode.
It’s totally normal
liefde, rouw om hun oude leven, angst, trots, vervreemding en uitputting zijn volkomen normaal in deze fase, maar daar wordt niet of nauwelijks over gepraat.
Niet iedereen vind het direct geweldig of is verbonden met zijn/haar kindje. Ik denk dat dat het aller belangrijkste is, is dat niks continue is. In de zwangerschap vond ik de dualiteit zóveel duidelijker, maar in de kraamtijd, kwamen alle emoties door elkaar. Ik voelde rouw en tegelijkertijd liefde. Ik voelde me vervreemd van mezelf en mijn relatie. Ik miste mijn buik en tegelijkertijd was ik verwonderd om onze dochter die naast ons lag.
Merk je dat je meer behoefte hebt naar hulp, ondersteuning of alleen een luisterend oor? Trek dan écht aan de bel! Je bent echt niet alleen lieve mama. Er is hulp en er is echt niks mis met jou, laat je alstjeblieft dragen door je omgeving!
Hoe bereid je je nou voor op postpartum?
Ik was goed voorbereid op de zwangerschap en de bevalling, maar niet op postpartum, en die overviel me. Ik vond het heel heftig door het zware fysieke herstel én de verantwoordelijkheid te voelen voor zo’n kleintje. Daarbij wist ik ook niet dat ik in de eerste instantie zoveel moeite moest doen voor mijn borstvoeding. Heel naïef dacht ik dat het er direct uit zou lekken na de bevalling…
Met de ervaring die ik nu heb, zou ik je adviseren om na te denken over het volgende:
- Hoe zie jij je kraamweek voor je?
- Wil je bezoek ontvangen? Zo ja, hoeveel per dag?
- Hoe ga je jezelf voeden voor het beste herstel?
- Hoe zie jij je herstel voor je?
- Wil je rekening houden met de 5-5-5 regel? 5 dagen in bed, 5 dagen rondom bed en 5 dagen een uurtje uit bed?
- Hoe lang geef en gun je jezelf voor verlof en het herstel?
Door over dit soort dingen na te denken, kun je vooraf dit al communiceren met je partner en/of omgeving. Mochten jullie er bijvoorbeeld bewust voor kiezen om alleen bezoek te ontvangen op afspraak, dan moet dit ook gecommuniceerd worden naar de mensen buiten jullie bubbel. En dan ook direct afspreken wie de agenda managed (!).
En beweeg hierin mee, mocht je voor je bevalling denken dat je bezoek wilt ontvangen, maar als het moment daar is, dat niet meer wil of goed voelt, is dat ook helemaal oke! Het is de meest rauwe en kwetsbare fase waar je in zit, dat mag je écht als heilig beschouwen!
Praat, praat en praat
Praten over je ervaringen tijdens de bevalling is key! Dit is echt onderdeel van het hele verwerkingsproces, maar vergeet niet dat het een proces is.. Ik ben zelf nu bijna 5 maanden postpartum en nog steeds ben ik emotioneel, mentaal en fysiek herstellende. En in mijn kraamweek dacht ik mijn droombevalling te hebben gehad, maar 4 weken na de bevalling heb ik een EMDR sessie gehad.
Zorg dus niet alleen dat je voorbereid bent op de ‘praktische’ dingen, maar zorg vooral dat je een omgeving hebt waarin je je kan laten dragen. Praat met de mensen om je heen die als veilig voelen (en niet hun eigen ervaring erover heen gooien).
Als er mensen op kraamvisite willen komen, vraag dan om eten in plaats van cadeautjes. Vraag of ze boodschappen mee willen nemen. Vraag of ze kunnen helpen met de was. Vraag of ze je waterfles willen vullen, whatever the fuck it is, laat je helpen en ontvang! You just gave it your all..
Give yourself time and compassion
Het aller belangrijkste: geef jezelf echt alle tijd om te herstellen. Fysiek, mentaal en emotioneel. Mijn motto was: je kunt maar een keer goed herstellen en ik heb hier ook echt alle tijd voor genomen (and still am). Vanuit Ayurveda bepalen de eerste 40 dagen na de bevalling de komende 40 jaar, dus spendeer die dagen op JOUW manier. Laat niemand je vertellen hoe of wat, vertrouw op jouw eigen intuïtie en moederinstinct, it’s your superpower!
Merk je dat je geen mensen hebt in je omgeving waar je hierover kan praten of je erdoor gehoord voelt? Stuur me dan alstjeblieft een berichtje, want echt lieverd, je bent niet alleen. ❤️