Boobies & milk, alles wat je moet weten over het proces van borstvoeding
En alles waarvan ik had gehoopt dat iemand me dit had verteld haha, want it’s been a personal & emotional journey.
Ik dacht namelijk dat de borstvoeding ‘vanzelf’ zou werken na de bevalling, sterker nog, ik was al bang in de laatste weken van de zwangerschap dat mijn kostbare goud er al uit zou komen. Maar niets is minder waar, in werkelijkheid is het een leer- en aanpassingsproces, voor zowel jouw lichaam als je baby en die eerste dagen tot weken (of soms maanden) kunnen heel intens zijn. Dus let’s talk about boobies & milk.
De fases van borstvoeding
Vanaf de zwangerschap maakt je lichaam al kleine hoeveelheden colostrum, dit is de eerste melk en dat is vaak dikker en geler, maar ook super voedzaam, zit vol met antistoffen voor je baby, maar komt ook in HELE kleine hoeveelheden, soms zijn dit maar een paar druppels.
Dat kan je mega onzeker maken als moeder, maar dit is normaal. De maag van je baby is nog heel klein en heeft dus nog niet veel nodig.
De opbouw van de productie
Na de geboorte van de placenta, dalen progesteron en oestrogeen sterk, waardoor het hormoon prolactine zijn werk kan doen en de melkproductie op gang komt. Dit gebeurt pas 2-5 dagen na je bevalling (!). Dan krijg je vaak vollere, warmere borsten, een gespannen gevoel, stuwing en soms druppelt het er al uit.
Overigens ben je in de eerste dagen na de bevalling, continue je baby aan het aanleggen, iedere 3 uur in 24 uur tijd. Dat betekent dat je minstens 8 keer per dag je baby voedt en soms daarnaast nog moet kolven om het op gang te brengen. Mega intensief en iets wat ik niet wist voordat ik de new-born bubbel instapte.
Tepelpijn
In de eerste 2 weken is het aanleggen en aanhappen van je baby gevoelig en pijnlijk. Ook dat is normaal, in een keer worden je tepels in eens extreem vaak belast, vochtig en blootgesteld aan een zuigkracht die ze niet gewend zijn. Die eerste 2 weken moet je dus soms even ‘doorheen’..
Maar doet het echt tenenkrommend pijn, heb je kloven of hele scherpe pijn tijdens de voeding, zijn dit serieuze signalen dat je een andere aanlegtechniek of houding moet hebben. Je kraamhulp of een lactatiekundige kan je hierbij helpen.
Je baby moet namelijk goed happen, zijn/haar tong goed gebruiken en ritmisch slikken. Daarbij moet jij een positie vinden waarin jij zoveel mogelijk kan ontspannen (want spanning stokt de productie) en moet je melkproductie afgestemd worden op de vraag. Dat terwijl je nog herstelt van je bevalling, nauwelijks slaapt én hormonaal nog helemaal ontregelt bent.
Ik kon zelf merken dat na iedere voeding/kolf sessie, mijn fysieke herstel achteruit ging. Je lichaam kiest dus voor het een of het ander, ook dat is heel erg emotioneel demanding.. Dat je dus (mentaal) struggled, is heel erg normaal.
Hoe wonderbaarlijk jouw baby samenwerkt met jouw lichaam
Rond dag 3-5 heb je vaak ‘last’ van stuwing. Je borsten worden dan hard, warm, zwaar, kloppend en pijnlijk gespannen. Dit komt door de toenemende melkproductie en extra doorbloeding. Soms kan een baby dan moeilijker aanhappen, omdat je borst zo gespannen is..
Borstvoeding werkt op vraag en aanbod. Hoe vaker melk wordt gedronken, hoe meer melk je lichaam aanmaakt. Frequent voeden stimuleert dus de productie en tegelijkertijd kunnen dus lange onderbrekingen de productie remmen, vooral in die eerste fase is dit belangrijk, omdat je dan aan het opbouwen bent.
Clustervoeden
Clustervoeding is dat je baby vaker wil drinken, wat heel normaal gedrag is. Zoals al eerder gezegd, is het maagje nog heel klein. Dus je baby drinkt kleine hoeveelheden per keer, maar dan wel meerdere keren per dag. Op sommige dagen meldt je baby zich nog vaker en daarin kan je als moeder onzeker worden ‘ik heb niet genoeg melk’, maar juist is dit iets heel moois, want je baby probeert de productie op te schalen.
Daarbij is borstvoeding en direct aanleggen, niet alleen het voeden, maar ook een moment van geborgenheid, huid op huid, comfort en warmte. Jouw baby is gewend aan jouw hartslag, je ademhaling, je warmte en nabijheid.
Wat ik niet wist over borstvoeding
Dat borstvoeding weeën kan geven, sommige mensen zijn de colostrum al aan het kolven in de laatste fase van de zwangerschap, maar dit kan er ook voor zorgen dat je lichaam al in de bevalling gaat. Door de oxytocine trekt de baarmoeder samen tijdens het voeden, vooral in de eerste dagen na de bevalling en krimpt deze weer in de oorspronkelijke staat.
Dat het toeschietreflex kan zorgen dat je je plotseling onrustig, gestresst, verdrietig, emotioneel of misselijk voelt.
De honger en dorst is echt van een nieuw level!!! Je lichaam gebruikt zoveel energie. Borstvoeding vraagt maar liefst 25% van je lichaamsverbruik (!), dat is nog meer dan je hersenen (20%). Het is dus essentieel om jezelf goed te blijven voeden.
Dat je, ondanks dat je het misschien voorbij ziet komen op de socials, niet altijd een nat shirt hebt of dat het uit je borsten lekt. Dit verschilt per persoon.
Vergeet niet de emotionele rol die het vraagt
Vergeet niet dat een kleine aanpassing, groot verschil kan maken. Gaat het niet zoals je had gehoopt? Overleg dit dan met je kraamhulp of schakel de hulp in van een lactatiekundige.
Borstvoeding is echt niet iets wat automatisch of moeiteloos gaat, terwijl mensen er klakkeloos naar vragen: doe je borst- of flesvoeding?
Mijn tips voor mentale rust
Bij mij heeft het heel erg geholpen en mentale rust gegeven om die eerste weken formule voeding in de kast te hebben en hebben wij het gecombineerd, totdat ik na 6 (!) weken eindelijk de productie op gang had. Achteraf gezien, weet ik niet of ik nogmaals door zoveel moeite zou doen voor de borstvoeding, maar ook dat is een keuze die ik toen heb gemaakt.
Daarbij was het eindelijk op gang en vond ik het zonde om het dan weer te moeten afbouwen, want als je eenmaal hebt opgebouwd, kun je ook niet van de een op de andere dag stoppen..
Laat je in ieder geval niet onzeker maken door minder productie of een moeizame start, vertrouw op je lichaam en op de samenwerking met je baby.
Weet in ieder geval dat alles goed is, formule voeding of borstvoeding, whatever it is: wees trots op jezelf en op je lichaam (en iedere druppel melk), because you’re doing amazing momma! 🍼