Wat gebeurt er nou allemaal lichamelijk tijdens je zwangerschap?
Dat er heel veel gebeurt intern tijdens je zwangerschap, is een ding wat vast staat. Toen ik zwanger was, vond ik het ook interessant om te weten, wat gebeurt er nou allemaal? Wat maakt bijvoorbeeld dat ik zo misselijk ben? Of hoe kan iets ter grootte van een erwt, al zoveel impact hebben?
Het wordt tijd om dit allemaal uit te leggen per trimester, zodat je je lichaam (& symptomen) beter leert begrijpen en daardoor jezelf hopelijk beter kan ondersteunen per fase/trimester.
Het eerste trimester – de stille transformatie
Het begint allemaal microscopisch klein. Een bevruchte eicel nestelt zich in de baarmoederwand, en jouw lichaam schakelt direct over op “bouwstand”. Een klein kloppend hartje verschijnt al rond week 5, en tegen week 12 zijn alle organen van je baby in de basis al aangelegd.
Voor jou als moeder voelt dit vaak heel heftig: je hormonen vliegen omhoog. Het zwangerschapshormoon hCG piekt – dat is de reden dat je misschien misselijk wordt of je plots zo moe voelt. Progesteron houdt je baarmoeder rustig zodat het kleintje kan groeien, maar maakt ook je darmen trager (wat kan zorgen voor constipatie). Oestrogeen zorgt dat je borsten voller en gevoeliger worden.
Veel vrouwen ervaren dit trimester als een achtbaan: moeheid, misselijkheid, emotionele schommelingen, wat heel vervelend kan zijn. Terwijl achter de schermen jouw lichaam een heel nieuw leven creëert. Zo wordt als mama je immuunsysteem deels onderdrukt, zodat je je baby niet afstoot.
Typische symptomen in het eerste trimester:
-
Misselijkheid/overgeven (vooral (ochtend)misselijkheid).
-
Gevoelige borsten, vaker plassen.
-
Emotionele schommelingen (door hormonale pieken).
-
Extreme vermoeidheid.
Het tweede trimester – de groei periode in lengte
Veel mama’s noemen dit het ‘honeymoon trimester’. Je placenta neemt het hormonale stokje over, waardoor de misselijkheid meestal verdwijnt en je je energie (wat meer) terugvindt.
Ondertussen maakt je baby een groeispurt: van een handvol centimeters naar wel 30 centimeter. Zijn botten worden steviger, de zintuigen worden wakker, en rond week 18–20 voel je misschien voor het eerst dat magische schopje – een teken dat er écht een klein mensje in jou leeft.
Je lichaam verandert zichtbaar. Je buik rondt zich, je bloedvolume stijgt, je hart pompt harder. Soms krijg je bandenpijn doordat je baarmoeder groter wordt. Maar er is ook die bijzondere gloed: je huid straalt door de extra doorbloeding, je haren lijken voller. Dit is vaak de periode waarin je je trots en krachtig voelt.
Typische symptomenin het tweede trimester:
-
Meer energie en eetlust.
-
Rugpijn of bandenpijn (door groei baarmoeder en buik + het rekken van banden).
-
Zichtbare aders of spataderen.
-
Huidveranderingen: zwangerschapsmasker (melasma), linea nigra, de donkere lijn op je buik. Deze verdwijnt overigens weer na je bevalling.
Note: in mijn eigen zwangerschap voelde ik me het eerste trimester ellendig (misselijk/overgeven), ik was aan het aftellen naar het tweede trimester, maar pas vanaf week 16 begon ik me langzaam beter te voelen en meer mezelf. En nog in mijn tweede trimester heb ik bepaalde triggers gehad, waardoor ik weer moest overgeven of misselijk werd. Dus de honeymoon fase hoeft niet te zijn voor iedereen.
Zo zijn er ook vrouwen die zich de gehele zwangerschap ziek voelen en last hebben van extreme misselijkheid.
Het derde trimester – de groei periode in gewicht
Nu begint het aftellen. Je baby legt reserves aan en groeit razendsnel – van ongeveer één kilo naar ruim drie kilo. Zijn longen rijpen, zijn hersenen maken een enorme sprong, en hij draait zich meestal met het hoofdje naar beneden.
Voor jou betekent dit: een steeds zwaarder wordende buik, je organen die in de verdrukking komen, en hormonen zoals relaxine die je bekken soepeler maken. Misschien slaap je minder goed, heb je sneller last van je rug of voel je je opgezwollen. Dit hoort allemaal bij de voorbereiding. Zelfs de “harde buiken” die je soms voelt, zijn je baarmoeder die alvast oefent voor het echte werk.
En dan is daar die bijzondere fase van nesteldrang: een oerdrang om je huis klaar te maken. Het is jouw lichaam en geest die zich samen voorbereiden om je kindje welkom te heten.
Typische symptomen in het derde trimester:
-
Zwaar gevoel, rug- en bekkenklachten.
-
Slechter slapen door grootte buik en vaak plassen.
-
Opgezwollen voeten/enkels door vocht.
-
Meer vaginale afscheiding.
-
Emotionele voorbereiding: spanning, nesteldrang.
Een ander beweegtempo
Iedere zwangere vrouw weet hoe je van het een op het andere moment overladen kan worden door emoties en dat het echt een rollercoaster (of liever gezegd dans) is van hormonen en emoties.
In 40 weken (en langer door bijv. borstvoeding) staat je lichaam in dienst van groei en voor jouw kindje. Elke klacht die je voelt, heeft een reden: je lichaam schakelt in een andere versnelling om de perfecte omgeving te bouwen voor je baby.
Wanneer je dat begrijpt, verandert de blik op je zwangerschap. Het is niet alleen een periode van ongemakken, maar vooral een wonderlijke samenwerking tussen jouw lichaam en het kleine leven dat in jou groeit. Dus geef jezelf écht de ruimte om op dit nieuwe ritme te bewegen, zodat je jezelf kan ondersteunen in iedere fase.
Heb jij zelf nog andere zwangerschapskwaaltjes ervaren? Of wil je iets delen over je zwangerschap of jouw fase van je zwangerschap? Deel het in de reactie hieronder!